toetsinstrumenten

Het harmoniumspel van
Jules de Corte

auteur: Dirk Boer

datum: ..-..-2003

In de Ned. Herv. kerk van Helenaveen was de bekende, in 1996 overleden blinde zanger-pianist-kleinkunstenaar Jules de Corte één van de vaste bespelers van het Ruijf kerkharmonium.
Jules de Corte De Corte bereidde zich thuis goed voor op de kerkdienst. De te zingen liederen maakte hij zich thuis eigen, en de melodieën werden in braille ingetikt en aangebracht op de liturgie. Zo kon hij, als dat nodig was, in de dienst vóór het zingen de betreffende melodie nog even doorscannen, en de volgorde van de liederen vaststellen.

Hoe klonk het nu? Gelukkig zijn er opnamen van kerkdiensten waarin Jules te horen is, bewaard gebleven. Bij het beluisteren wordt al snel duidelijk dat de musicus Jules de Corte zijn klassieke opleiding hier als uitgangspunt nam: een knipoog naar het lichtere genre waarmee hij zo bekend is geworden, komen we niet tegen.

Bij het begeleiden van de samenzang houdt hij - zoals je veel organisten hoort doen, de eerste noot wat langer aan, waardoor de zang wat "lui" op gang komt. Het gebruik van de doorlopende 16-voet van het harmonium wordt bij de begeleiding niet geschuwd.

Zijn improvisaties hebben vooral een verticale, harmonische structuur. Ze zijn consequent opgezet en vormen zeker een muzikale eenheid. Ze treffen naar mijn smaak de goede toon voor de functie die ze hebben tijdens een kerkdienst als die in Helenaveen, en zijn zeker aangenaam om naar te luisteren.

Alle mogelijkheden van het harmonium werden in zo'n dienst door De Corte wel benut; zo hoorde ik bijvoorbeeld ook nog een korte improvisatie met alleen de doorlopende 4-voet als registratie, wat een ijl en sereen effect oplevert.

Aardig is het om de improvisaties op het Ruijf kerkharmonium eens te vergelijken met die op het (pijp)orgel in de Ned. Herv. kerk te Deurne. Deurne ligt niet zo ver van Helenaveen, en ook daar was Jules de Corte regelmatig te horen.

We horen in Deurne duidelijk een andere stijl van improvisatie: meer horizontaal en contrapuntisch. Een ras-musicus stemt zijn "behandeling" van het instrument dat hij "onder handen" heeft af op het karakter er van. Dat zien we dus ook duidelijk bij De Corte.

Aan alle kwalificaties die Jules de Corte al heeft. kunnen we er dus nog één toevoegen: kerkharmoniumspeler.

Met dank aan mevrouw Thea de Corte - Dekker voor het welwillend beschikbaar stellen van de informatie.

terug naar het begin